احترام به افکاردیگران در قرآن

احترام به افکار دیگران در قرآن

به منظور تحصیل سعه صدر و افزایش تحمل و صبر خویش باید همانند دیگر برنامهrlm;های تغییر رفتار به صورت جدی، دقیق و کامل به دستوالعملrlm;های زیر عمل کنید تا بتوانید بر نیروی غضب خود غلبه پیدا کرده و آن را تحت کنترل خویش در آورید والا بدون رعایت این امور تحصیل آن مقصود ناممکن است به هرحال توصیهrlm;های مؤکد ما در این باره به قرار زیر میrlm;باشند:

1- همیشه فضای ذهنی و روانی خود را برای شنیدن و دریافت رفتارهای نابجا و خلاف انتظار آماده سازید وبه این معنا که همیشه این انتظار را داشته باشید تا دیگران با شما به بدترین شکل برخورد داشته باشند و خود را برای تحمل آن آماده کنید.

2- قبل از مواجه با برخوردهای نابجای دیگران پاسخ خود و عکسrlm;العمل خوب خود را برای مواجه با رفتارهای خلاف انتظار دیگران در ذهن خویش مرور کنید و با طرح ذهنی آماده شده با رفتارهای بیrlm;مورد دیگران برخورد کنید مثلاً باخود بگویید اگر فلان شخص به من ناسزا بگوید به حرف او توجه نمیrlm;کنم همچنان دوستش دارم چون گناهان من راپاک کرده و این صبر سبب تعالی روحی من میrlm;شود و به هر حال با این کلمات و تلقین ها همیشه آمادگی ذهنی و روانیخود را برای عملکردهای خلاف انتظار مردم فراهم سازید.

3- با خود شرط و عهد ببندید که هیچ گاه و در هیچ شرایطی اقدام به حرف های نابجا و برخورد تند و تصمیمrlm;گیری عجولانه نخواهیدکرد و برای تخلافات خود نیز جریمه مناسب که تنبیه کننده است در نظر بگیرید.

4- اگر برخی موادر سریع سخن گفتید و عجولانه تصمیم گرفتید و رفتار نابجا از شما سرزد سریع خود را سرزنش وحتی در لفظ اظهار پشیمانی نمایید و وعدهrlm;ها و قولی که با خود داشتید را در ذهن خویش حاضر سازید.

5- از خود ارزندگی های نابجا و پفکی و شخصیت قائل شدن بیش از اندازه برای خود اجتناب ورزید و تنها هنجارها رارعایت کنید و لذا به سراغ رفتارهای متواضعانه همانند تقدم در سلام، همنشینی مناسب با افراد پایینrlm;تر، ابراز اردت به کوچکترها، مصافحه و احوالپرسی با دیگران به خصوص طبقه پایینrlm;تر، تفریح و صحبت با دیگران اقدام کنید.

6- ذکر<<لا حول و لا قوه الا بالله>> را زیاد بر زبان جاری سازید و سوره والعصر را زیاد بخوانید.

7- به هنگام احساس عصبانیت، سریع تغییر وضعیت و موقعیت دهید و از آن محیط دور شوید مثلاً اگر در منزل این حادثه رخ داد لباس پوشیده و منزل را ترک کنید.

8- در هنگام عصبانیت اگر ایستادهrlm;اید بنشینید و اگر نشسته هستید بخوابید.

- وقتی که با امور عصبانیت آفرین مواجه هستید برای مدتی (حدود 10تا 15 دقیقه) راه دریافت های حسی خود را سد سازید مثلاً جلوی گوش خود را بگیرید و چشمان خود را ببندید و سر خود را پایین اندازید تا دریافتrlm;های عصبانیت راتحت کنترل شما در آیند و موجب تحریک بیشتر شما نشوند.

10- اگر رفتار و یا صفتی که در شخصی هست موجب عصبانیت شما شده است آن رفتار را شوخی تلقی کرده و به شکلی خود را از تیررس آنها دور در نظر بگیرید یعنی به گونهrlm;ای از مخاطب قرار گرفتن خویش در برابر رفتارهای دیگران پرهیز کنید مثلاً از مشاهده کسی که فحش میrlm;دهد با خود بگویید مخاطب او من نیستم و در این هنگام ازصحنه دور شده و راه دریافتrlm;های حسی را سد سازید تا بیشتر مورد هجوم قرار نگیرید.

11- برای توجیه رفتارهای خلاف انتظاری که از دیگران سر میrlm;زند توجیه مناسب داشته باشید و آنها را مقصر تلقی نکنید تا موجب شود به خود اجازه عکس العمل بدهید مثلاً بگویید خودم از این فرد بدتر رفتار میrlm;کنم او اشتباه گرفته مقصر نیست اشتباه من باعث رفتار نامناسب او شده است.

12- به نظرات و عقاید دیگران احترام قائل شوید و به دیده احترام به آنها بنگرید و حتی محترمانه با آنها رفتارکنید.

13- به منظور تقویت اراده و حفظ سعه صدر از تفریحاتی همانند صحرانوردی، کوهنوردی، شنا، اسب سواری، پیاده روی در صبح زود بهره گیرید.

14- در برخی کارهای مهم با مشورت خواستن از دیگران تصمیمات خود را استحکام بخشید و از اقدامات عجولانه وخام بپرهیزید.

15- بیشتر با افراد حلیم صبور و غیر عصبی معاشرت کنید و از دوستی و حرف شنوی افراد تند مزاج پرهیزکنید.

16- همیشه خودتان و رفتارتان را دوست و صحیح تلقی نکنید و احتمال خطا در کارهای خود را بدهید.

17- سعی کنید به عنوان تمرین گاهگاهی با افرادی که سلیقه آنها را نمیrlm;پسندید برخورد کوتاه مدت داشته باشید و با صاحبان دیگر انظار مراوده کوتاه مدت داشته باشید.

18- موارد فوق را در برنامهrlm;ای منظم با درج موارد آن در یک جدول و نمره دادن به عملکرد خود و رعایت این امور سعی در تقلیل موارد تخلف داشته و همت خود به افزایش صبر و تحصیل سعه صدر معطوف بدارید.برای مطالعه بیشتر به شما لینک های زیر را معرفی می کنیم:

قرآن و رعایت آداب و رسوم ملتها

از آن جایی که قرآن هنجارهای عرفی و عقلی را همانند هنجارهای شرعی دارای ارزش و اعتبار می داند- مگر آن که با اصول اساسی دین در تضاد باشد و کرامت انسانی را از راه دیگر خدشه دار سازد- به بیان چگونگی رفتار بیش تر به اصول اساسی عقلانی و شرعی می پردازد و اصول عقلایی و هنجارهای عرفی را به زمان و مکان وامی گذارد. از این رو در بیان چگونگی سلام و تحیت تنها به این نکته اشاره می کند که می بایست در آغاز سخن کلام نیکو و سلام و درود را بر زبان راند ولی تاکید می کند که می بایست مراعات آداب و رسوم هر قومی را کرد. به این معنا که نوع و شیوه احترام در نزد انسان ها با قومیت ها و ملیت ها و فرهنگ های مختلف در زمان ها و مکان های گوناگون متفاوت است. بنابراین می بایست در شیوه تعامل و احترام، این شرایط و مقتضیات زمانی را در نظر گرفت. خداوند درباره سلام می فرماید: و اذا حییتم بتحیه فحیوا باحسن منا او ردوها (نساء آیه 86) اگر به شما سلام و تحیت فرستادند شما بهتر از ایشان عمل کنید و یا دست کم همانند آنان به ایشان احترام بگذارید.

ارتباط دعا

در این آیه با توجه به تفاوت هنجارهای عرفی در نحوه سلام و تحیت دستور می دهد که نخست می بایست بهتر از ایشان، رفتار و سلام ایشان را پاسخ داد و دست کم همانند آنان عمل شود. این بدان معناست که رعایت آداب و رسوم محلی و فرهنگی باید در حد امکان مورد توجه قرار گیرد.

در برخی از روایات آمده است که در پیش از اسلام سلام به معنی گفتن زنده باد بود و پس از اسلام جمله سلام علیکم جانشین آن شد. (تفسیر کبیر فخر رازی ج 10 ص 209) و هم چنین گفته شده است که در دوره یوسف (ع) احترام و سلام کردن به نماز گزاردن بود چنان که همین عمل در میان ساسانیان و پیش از ایشان وجود داشته است و از این رو آیه: خروا له سجدا (یوسف آیه 100) به معنای این است که با سجده به او احترام گذاشته و سلام دادند. در حقیقت این سجده، تعظیم و احترام است نه سجده بندگی. (مجمع البیان ج 5 ص 405) چنان که اکنون نیز در میان شرقی ها اینگونه است که شخص با خم شدن، احترام خویش را بیان می دارد.

هر ملتی نوعی آداب برای احترام و تعظیم دیگری دارد که از آن جمله می توان به اشاره به سر، کلاه از سر برداشتن، روبوسی، دست دادن، معانقه و گردن به گردن نهادن، بغل کردن، بوسیدن سر و پیشانی، صورت و دست و حتی پا را یاد کرد. در هندوستان خم شدن و بوسیدن پای بزرگان خانواده مرسوم است.

قرآن بر احترام به پدر و مادر (بقره آیه 83) مومنان (سجده آیه 18)، مهمان (ذاریات آیه 24) یتیمان و نیازمندان (نساء آیه 36 و بقره آیه 83) و امور مقدس مانند قرآن (اعراف آیه 204 و نیز واقعه آیه 79)، خانه خدا (نمل آیه 91) ماه های حرام (توبه آیه 36) شعایر الهی (حج آیه 30) دستور می دهد.

به هر حال احترام به دیگران به معنای تعظیم و تکریم انسانیت است که می بایست به عنوان یک هنجار مهم اجتماعی از سوی همگان رعایت و ترویج شود.

پاسخ به پرسش مهر سال 96/97 رییس جمهور...